Deprecated: mysql_connect(): The mysql extension is deprecated and will be removed in the future: use mysqli or PDO instead in /home/krdt/public_html/lib/conc.php on line 5
خبرها:: تضاد کارکردهای فرهنگی مسکن با «زیست آپارتمانی»
انتخاب سردبیر
  نگاهی به آینده الگوی توسعه شهر مشهد

در واقع آن چه در سال‌های اخیر بر الگوی توسعه شهر اغلب کلان شهرهای کشور حاکم بوده‌است نوعی مدرنیسم کور و بی‌ضابطه است که حتی امروزه در بسیاری از کشورهای سرمایه‌سالار غربی نیز مورد انتقاد شدید متفکران و اندیشمندان قرار دارد.

 
آخرین مطلب
پربیننده ترین مطلب
 
  
دسته بندی :
    خبر
موضوع ها :
    مدیریت شهری
پرونده ها :
    بلندمرتبه سازی
کد مطلب : 89        تاریخ : 19:18  21-02-1395

در نشست «آسیب ها و چالش های فرهنگی بلندمرتبه سازی» عنوان شد
«آپارتمان» جوری ساخته می شود که محل تنازع و اختلاف ساکنین است و پتانسیل اختلاف در آپارتمان ها وجود دارد این فضاهای مشترک مزاحمتی که افراد برای هم ایجاد می کنند. افراد از هم خوششان نمی آید.یافته های تجربی هم این را نشان می دهد که پیوند همسایگی در آپارتمان به شدت تضعیف می شود. نزدیکی فیزیکی وجود دارد و این تزاحم باعث می شود تا روابط همسایگی در آن شکل نگیرد.

دویست و بیستمین نشست هم اندیشی  دفتر مطالعات فرهنگی و اجتماعی شهرداری مشهد با عنوان«آسیب ها و چالش های فرهنگی بلندمرتبه سازی» صبح امروز برگزار شد. مهندس «افشین پروین پور» عضو سابق شورای عالی مسکن کارشناس مدیریت شهری و اقتصاد  در این نشست  به بررسی تبعات آثار فرهنگی بلند مرتبه سازی و آپارتمان نشینی پرداخت. در ادامه گزیده ای از صحبت های او در این نشست را می خوانیم:

  • برای شناخت آسیب های فرهنگی بلندمرتبه سازی نخست باید مولفه های مسکن مطلوب از زاویه دید اسلامی و ایرانی را مررو کنیم و بعد ببینیم  زیست آپارتمانی چقدر با این مولفه ها هماهنگی دارد؟
  • برخلاف آنچه امروز در جامعه ما جا افتاده است، مسکن یک کالای اقتصادی نیست بلکه از منظر دینی و بومی هویت و کارکرد فرهنگی دارد و جنبه های اقتصادی و فنی آن به نوعی  فرعی و حاشیه است. اصل این است که مسکن یک پدیده فرهنگی است.
  • قرآن کریم مسکن را محل آرامش بشر قرار داده است و در جای دیگری این ویزگی را به همسران اختصاص می دهد که این خود نشان میدهد که خانه جایی است که با خانوده معنا می یابد و مسکن برای فرد باید محل آرامش در کنار خانواده باشد.
  • پیامبر اکرم (ص) ۳چیز را مایه خوشبختی مرد مسلمان می داند: همسایه خوب، خانه بزرگ و مرکب راهوار.
  • در فرمایشات امام صادق(ع) هم بزرگی منزل مایه آسایش معرفی شده است. توجه داشته باشید که  صحبت از شیک بودن یا گران بودن خانه  نشده  بلکه  بزرگ بودن آن مورد تاکید است.
  • امام محمد باقر(ع) خانه کوچک را از بدبختی های انسان بر می شمرد. در فرهنگ دینی ما آمده که خانه بزرگ دید و همت شما را می افزاید.
  • پیامبر (ص) می فرماید خانه بزرگ بگیرید تا مهمانی بدهید. زکات خانه اتاق مهمان است.
  • یکی از اصحاب امام رضا(ع ) در خانه کوچکی زندگی می کرد و فرزندانی داشت که به سن بلوغ رسیده بودند پولی را به آن فرد دادند تا خانه بزرگتری بخرد و به او فرمودند: این خانه مناسب تو نیست. باعث بدبختی تو می شود. نگاه تو را تنگ می کند و آسایش و آرامش را از تو می گیرد.  حضرت به نوعی وظیفه حاکمیتی خود را انجام دادند و نشان دادند حاکمیت در قبال مسکن شهروندان مسئول است. احادیث و روایاتی که عرض کردم نشان می دهد که  مسکن کارکرد هویتی و فرهنگی دارد.
  • این یک وضعیت آرمانی و رویایی نیست و راهکار عملیاتی اش هم موجود است و اتفاقا  جای طرح این  بحث ها هم دقیقاً شهرداری است. دولت مرکزی این توانایی را ندارد که  مشکل مسکن را چه در بعد فرهنگی و چه در بعد اقتصادی حل کند.
  • در گذشته ساخت خانه هابه شکلی بوده که با عفت و حیای خانواده ها هماهنگی داشته است
  • اندرونی و بیرونی داشته و معماری طوری بوده که حداکثر موارد رعایت شود. در شهرهای قدیم دیوارها بزرگ و قطور ساخته می شد و به داخل منزل از بیرون اشرافی وجود نداشته و اهالی خانه در حیاط های بزرگ به راحتی تردد می کردند. تاکید خانوده ها بر لزوم تابیدن  نورآفتاب به درون حیاط و اتقا ها بوده که امروزه آثار علمی و فیزیکی اش نیز اثبات شده است. خانه ها حریم داشته حتی کوبه در برا یخانم ها وآقایان متفاوت بوده است.
  • حتی در جریان ساخت خانه ها دقت میشده که در خانه ها روبه روی هم  باز نشود و  مهمانان و افراد غریب هنگام ورود از دالانی با چند شکست  عبور می کردند. این ویژگی ها تا آنجایی که  امکان داشته رعایت می شد.
  • از سوی دیگر، همسایه ها برای هم بیشترین سود و کمترین مزاحمت را داشتند. دم در خانه ها سکو می گذاشتند که رهگذرا و همسایه ها  استراحت کنند حتی خانه را طوری می ساختند که  بخشی از  کوچه ها سقفدار باشد و کوچه زیر اتاق قرار می گرفت.
  • خانواده ها سعی می کردند کمترین مزاحمت را داشته باشند. پیوندهای همسایگی و  همجواری بسیار مستحکم بود. البته این پیوند در عین رعایت مسائل حیا و عفاف صورت  می گرفت. حداکثر ارتباط و رعایت حیا و عفاف و همسایگی ان طور تعریف می شده است.
  • مولفه های رفاهی هم در این نگاه بومی و دینی دیده می شود این رفاه هم شامل حال همسایگان، رهگذارن ومهمانان میشد و هم اهالی خانه. معماری داخل خانه جوری بود که ساکنان رفاه داشته باشند. دسترسی به سرویس های بهداشتی، مطبخ، انباری و… مد نظر بود.
  • درباره  تامین سرما و گرما در منزل با حداقل صرف انرژی هم کارهای خوبی صورت می گرفت
  • حتی موقعیت های اجتماعی و تشخص افراد هم بر معماری خانه ها تاثیرگذار بود.
  • مکان خانه جایی بود که صدای اذان به ساکنان برسد. ساختمان  ها را بالاتراز بنای مسجد  ساخته نمی شد اتاق خواب ها رو به قبله بود اینها یکسری ملاحظات فرهنگی بود که براساس مولفه های بومی و دینی رعایت می شد و می توان به عنوان ویژگی های مسکن از نگاه بومی و دینی از آن نام برد.
  • حالا اگر بخواهیم راجع به «آپارتمان» صحبت کنیم باید بگوییم جایی است که تقریباً هیچ کدام از این مولفه های فرهنگی در آن رعایت نمی شود. این یک خانه به معنایی که ذکر کردیم نیست بلکه یک محل سکونت و خوابگاه است. هدف از ساختش یک هدف اقتصادی هست و قرار نیست درآن مولفه های فرهنگی رعایت شود. آپارتمان حاصل نگاه اقتصادی به محل سکونت الست در این نگاه هر چه بتوانند بیشترین سود مادی می برند دیگر مهم نیست که امنیت و رفاه ساکنین چقدر است. صرف کمترین هزینه و بیشترین سود محور قرار می گیرد. بریا خریدار هم مسائل فرهنگی در اولویت نیست.
  • آپارتمان های ما  نوعی تیپ سازی است  یعنی یک نقشه واحد و ساخت بی شمار آپارتمان بدون توجه به فرهنگ و اقلیم یک منطقه  حاصل آن هم این است که اصولاً آپارتمان ها به مکان های تنش زا بدل میشوند نه تنها سکینه وآرامشی برای فرد به ارمغان نمی آورد  بلکه غالباً  تنش زا و ضدآرامش است. یکسری در و دیوار محدود و بی روح. بخشی از اضطرابی که شما در چهره بیشتر مردم می بینید ناشی از زندگی در اینگونه از مسکن هاست.
  • رعایت همسایگی هم تا حد زیادی در این گونه خانه ها از بین می رود. اصولاً «آپارتمان» جوری ساخته می شود که محل تنازع و اختلاف ساکنین است و معماریش این طور است و پتانسیل اختلاف در آپارتمان ها وجود دارد این فضاهای مشترک مزاحمتی که افراد برای هم ایجاد می کنند. افراد از هم خوششان نمی آید.یافته های تجربی هم این را نشان می دهد که پیوند همسایگی در آپارتمان به شدت تضعیف  می شود. نزدیکی فیزیکی وجود دارد و این تزاحم باعث می شود تا روابط همسایگی در آن شکل نگیرد.  ما تضعیف نهاد خانواده را هم در سبک زندگی آپارتمانی مشاهده می کنیم. در آپارتمان ها کوچک ومتوسط نهایتا خانواده ها دو فرزند دارند که آن هم با سرکوب انرژی و محدودیت کودکان همراه می شود.
رصد